Wieliczka - historia
Położona tuż za granicami miejskimi Krakowa Wieliczka znana jest przede wszystkim z najstarszej na świecie ciągle użytkowanej kopalni soli kamiennej i znajdującego się w niej muzeum.
Historia kopalni w Wieliczce ma już ponad 5000 lat. Wtedy rozpoczęło się wydobycie „białego złota” metodą drążenia studni, z których czerpano wodę, a następnie po odparowaniu, pozyskiwano sól. Nie była to jednak technika efektywna, zajmowała dużo czasu i przynosiła niskie „wydobycie”.
W połowie XIII wieku wydrążono pierwszy szyb górniczy. Gwałtowna ekspansja nastąpiła około 30 lat później, gdy wydrążono szyb Goryszowski. Praktycznie natychmiast po drążeniach, nałożony został monopol państwowy na wydobycie. Wiązało się to z bogactwem jakie przynosiły wówczas kopalnie soli. Minerału tego używało się nie tylko do nadawaniu potrawom smaku, ale także do konserwowania mięsa i ryb, garbowania skór, czy produkcji prochu. O wielkości zysków niech świadczy fakt, że skarbiec królewski 1/3 przychodów czerpał z handlu solą pochodzącą z Wieliczki i Bochni, które stanowiły rodzaj jednego przedsiębiorstwa z dwoma zakładami produkcyjnymi.
Ogromne zwiększenie wydobycia nastąpiło wraz z pojawieniem się Austriaków, którzy uzyskali panowanie nad Małopolską po pierwszym rozbiorze. Dzięki zastosowaniu maszyn parowych i profesjonalnych technik górniczych drążono kolejne chodniki. Rozpoczęto także udostępniać turystom części kopalni niewykorzystywane do wydobycia. W XX wieku złoża były już tak wyeksploatowane, że rozważano zamknięcie kopalni i zalanie jej wodą. Na szczęście pomysł ten nie został nigdy zrealizowany.
Wydobycie soli kamiennej przerwano w 1964 roku, natomiast wszelkiej formy eksploatacji zaprzestano dopiero w 1996 roku, po ponad 700 latach prac.
W 1976 roku kopalnia wpisana została do Krajowego Rejestru Zabytków, a w 1978 znalazła się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO. Obecnie ciągle prowadzone są prace górnicze, jednak nie mają one charakteru wydobywczego, a zabezpieczają obiekt przed zawaleniem i mają na celu zachowanie zabytku w jak najlepszym stanie technicznym.
Autopista
Artykuły o podbnej tematyce