Ludźmierz jest najstarszą wsią
położoną na Podhalu, położoną około 85 kilometrów od Krakowa i 2
kilometry od Nowego Targu. Jest również najstarszą parafią Podhala.
Pierwszy kościół w Ludźmierzu został wzniesiony już w 1234 roku
przez sprowadzonych do osady cystersów. Cystersi w nim pozostali do
1824 roku.
W obecnej chwili Ludźmierz słynie z sanktuarium Maryjnego, które posiada słynącą z łask figurę Matki Boskiej Ludźmierskiej “Gaździny i Królowej Podhala”.
Historycy określili, iż cudowna figura Matki Boskiej Ludźmierskiej
powstała około roku 1400. Do dziś krążą legendy związane z tym faktem.
Jedna z nich głosi, że kupcom jadącym na Węgry ukazała się postać Matki
Boskiej, a na miejscu cudu wzniesiono kościół i umieszczono w nim statuę
Matki Boskiej. Inna legenda mówi, że węgierski handlarz winem, w czasie
podróży zboczył z drogi prowadzącej przez torfowiska koło Ludźmierza,
jego wóz ugrzązł, jemu samemu zaś groziła utrata życia. Głodny i
znużony wzywał pomocy Matki Boskiej oraz oddał się w Jej opiekę.
Przyrzekł wówczas, że po wyjściu z opresji sporządzi figurę Matki
Boskiej i złoży ją w kościele ludźmierskim. Jego modlitwa została
wysłuchana — w ciemności zauważył światło z ludźmierskiego kościoła,
wydostał się z bagna i uratował życie. Z wdzięczności ufundował figurę.
W 2001 roku Sanktuarium zostało podniesione do rangi Bazyliki
Mniejszej i stanowi centrum pielgrzymek podhalańskiej ludności i nie
tylko.
W Ludźmierzu miało miejsce wydarzenie, uznawane przez niektórych za
prorocze. 15 sierpnia 1963 r., podczas Uroczystości Koronacji figury
Matki Boskiej Ludźmierskiej, której przewodniczył prymas Polski Stefan
Wyszyński, dotychczasowy Biskup Karol Wojtyła chwycił berło, które
wypadło z ręki figury. Ksiądz kardynał Stefan Wyszyński skomentował to
wydarzenie: "Karolu, Maryja dzieli się z Tobą władzą".
Podsumowując:
Ludźmierz, to coraz bardziej znane miejsce pielgrzymek oraz ośrodek
kultury katolickiej. Przez Ludźmierz prowadzi również szlak turystyczny
z Szaflar na Pogórze Orawskie (przez Żeleźnicę — 912 m n.p.m.) i dalej
na Babią Górę (1725 m n.p.m.).