Portal Turystyczny Słoneczna Polska

Pobierz Flash Player aby wyświetlić baner.

Miasto i Gmina Gniew - Województwo Pomorskie
WWW: http://www.gniew.pl/
e-mail: sekretariat@gniew.pl
ul.Plac Grunwaldzki 1,
83-140 Gniew
tel.: (58)-353-40-21
fax:

Informacje podstawowe i historia
HERB Miasto i Gmina GniewGniew to jedno z najpiękniejszych nadwiślańskich miasteczek. Niewiele znajduje się w Polsce takich miejsc, w których mogłoby się zdawać, że czas się zatrzymał. Przechodząc się po tym mieście, pełnym wąskich i krętych uliczek, tajemniczych zakamarków, okien i drzwi, nie wiadomo dokąd prowadzących, nie sposób nie zachwycić się, nie zadumać nad wielowiekową historią tego miejsca, nie poczuć średniowiecznej atmosfery grodu o nieco złowrogo brzmiącej nazwie. Małe miasteczka takie jak Gniew mają swój urok, niepowtarzalny ulotny klimat, który trudniej poczuć w dużych miastach, choćby stokroć bardziej naszpikowanych zabytkami. Gniew, choć położony przy jednej z głównych tras, od lat pozostaje na uboczu wielkiego przemysłu. Wychylając się za róg, możesz więc mieć pewność, że nie zaskoczy Cię tu nagle widok wielkiej fabryki, zupełnie niewkomponowanej w resztę krajobrazu. Również ludzie tu mieszkający są jakby nie do końca współcześni, rozkochani w dawnych dziejach lub otaczającej ich naturze, bardziej związani ze swoim miastem, niż z wielkimi sprawami tego świata. Historia i przyroda nieustannie kształtują to miejsce i wyznaczają dalszy kierunek rozwoju.
Województwo Pomorskie
Powiat tczewski
Powierzchnia 194,78 km2
Liczba Ludności 15563
Gęstość Zaludnienia 79,9 osób/km2

Turystyka - walory przyrodnicze, atrakcje, zabytki

W sercu miasta echo gołębi się niesie…

Wędrówkę po Gniewie najlepiej zacząć od Placu Grunwaldzkiego, niewielkiego wyłożonego brukiem rynku otoczonego kamieniczkami, z charakterystycznie łamanymi dachami. To wymarzone wprost miejsce dla malarzy, rysowników, fotografów. Tu wszystko ze sobą współgra. Bez względu na to, w którą stronę zwróci się tutaj głowę, każde miejsce warte będzie tego, by utrwalić je na płótnie, czy fotograficznej kliszy. Szczególny urok ma to miejsce o świcie, gdy miasto dopiero się budzi, a na pustym placu królują gołębie.

Gniew jest miastem, które może poszczycić się najcenniejszym w województwie pomorskim i największym zespołem zabytkowych kamienic. Historia niektórych z nich sięga nawet XIV wieku. Przebudowane w XVIII wieku, zachowały gdzieniegdzie jeszcze stropy belkowe, stolarkę okienną oraz cenne elementy wyposażenia takie jak klatki schodowe z dekoracyjnymi balustradami czy drzwi płaskorzeźbione z ozdobnymi okuciami i mosiężnymi gałkami pochodzącymi z tego okresu.

Tym, co absolutnie wyróżnia Gniew spośród innych miast i miasteczek Pomorza, są datowane na XV wiek "gniewskie leby", czyli świetnie zachowane domy podcieniowe znajdujące się po zachodniej stronie rynku. Choćby dla zobaczenia tej zabudowy warto odwiedzić Gniew.

W centralnej części placu usytuowany został ratusz miejski, wykorzystywany obecnie przez Urząd Miasta. Ta zbudowana na przełomie XIV i XV wieku budowla pierwotnie stanowiła czworoboczny obiekt z wewnętrznym dziedzińcem, wieżą i kramami w przyziemiu. W 1920 roku, prowadząc na terenie pobliskiego Powiśla akcję propagandowo – agitacyjną poprzedzającą plebiscyt w sprawie włączenia tego obszaru do Polski, Gniew odwiedzili poeta Jan Kasprowicz oraz pisarz Stefan Żeromski. Spotkali się oni wówczas w ratuszu z pierwszym starostą powiatu gniewskiego Franciszkiem Czarnowskim. Dziś, do najstarszych części gmachu należą piwnice i przyziemie. Wejście do ratusza prowadzi przez stylowy podcień. W północno-wschodnim narożniku rynku obejrzeć można zabytkową studnię-pompę z 1873 roku. Mało jest w Polsce takich miejsc, gdzie właściwą datę zdradzają jedynie nowocześnie wyglądające szyldy i witryny sklepowe.

Uliczka jak z baśni wyjęta…

Kierując się od ulicy Piłsudskiego w prawo, natrafimy na kolejną świetnie zachowaną uroczą uliczkę Gniewu, będącą znakomitym i rzadko już spotykanym przykładem zabudowy małomiasteczkowej, usytuowanej poza głównym placem miejskim. Śliczne niskie parterowe domki pochodzące z początku XIX wieku tworzące ulicę Sambora, w każdym innym mieście mogłyby sprawiać wrażenie niewkomponowanych w otoczenie. Tu jednak stanowią uzupełnienie szerszego krajobrazu miasteczka, gdzie na szczęście tego, co ładne, nie zastępuje się tym, co funkcjonalne.

Dzwon z wieży w Gniewie rozbrzmiewa…

Ulica Sambora jest jedną z czterech uliczek okalających jedyną zachowaną w Gniewie świątynię, kościół Św. Mikołaja, patrona żeglarzy i kupców. Każda z nich - Sambora, Kursikowskiego, Kościelna i Pod Basztą, ma odmienny charakter i różnorodne ukształtowanie, przez co tworzy malownicze otoczenie gniewskiej fary.

Najstarszą częścią gotyckiego kościoła jest wykończone w 1348 roku prezbiterium, kaplice boczne zaś wybudowano w końcu XVI wieku. Większość wyposażenia pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Nie brakuje tu też cennych przedmiotów o dłuższym rodowodzie - ornat barokowy pochodzący z czwartej ćwierci XVII w., który wedle miejscowej tradycji ofiarowała parafii królowa Maria Kazimiera Sobieska. Mniej więcej na ten też okres datuje się monstrancję wykonaną przez Krystiana Schuberta - II złotnika gdańskiego, jedną z najcenniejszych w tej części Polski, z glorią w kształcie słońca i sześciolistną stopą, na którą nałożone są plakietki ze scenami z życia Chrystusa. Spośród zabytków świątynnych warto zwrócić też uwagę na stare płyty nagrobne, chrzcielnicę, kropielnicę oraz renesansowe stalle.

Z XVIII stulecia pochodzi zawieszony na wieży kościelnej dzwon noszący imię patrona świątyni. Na płaszczu dzwonu ludwisarz umieścił napis – Zrodziła mnie pobożna szczodrość podwalin Kościoła. Na zewnętrznej południowej ścianie świątyni tablica pamiątkowa ku czci księży Leona Kurowskiego (proboszcza), Ignacego Budzisza i Bolesława Delewskiego zamordowanych przez hitlerowców w 1939 r. W 2009 r. w świątyni odkryto kryptę, w której prawdopodobnie pochowani zostali członkowie rodu Radziwiłłów.

Na przykościelnym placu znajduje się figura św. Jana Nepomucena na kolumnie z 1738 r. Historia powstania figury głosi, iż ufundował ją pastor gniewski Jan Goertz, czyniąc w ten sposób pokutę za znieważenie religii katolickiej. Wkraczający w 1939 roku do Gniewu hitlerowcy niszczyli obiekty sakralne. Rzeźba ta ocalała jednak dzięki dzielnej postawie niemieckiego kupca z Gniewu Emila Walpuskiego, który wymógł na żołnierzach SS jej oszczędzenie.

Pasja ludzi na Wzgórzu cegły ożywia…

Ale najokazalszą budowlą Gniewu, pamiętającą najdawniejsze i najświetniejsze czasy grodu, jest zamek. Choć jest to najpotężniejsza twierdza Zakonu Krzyżackiego na lewym brzegu Wisły, w jej murach panuje kameralna atmosfera. Zbudowany on został na przełomie XIII i XIV wieku, pełniąc rolę domu krzyżackich komturów.  Całość kompleksu otaczały ceglane mury obronne (od strony północnej i wschodniej podwójne) oraz fosy. Wjazd na dziedziniec zamkowy znajdował się w środku południowego skrzydła i poprzedzony był przedbramiem oraz zwodzonym mostem. Wykorzystywane obecnie przejście przez skrzydło zachodnie pochodzi z XIX wieku. W skrzydle południowym znajdowały się kaplica i kapitularz (miejsce narad), w skrzydle zachodnim refektarz (jadalnia), a mieszkanie komtura oraz dormitorium (sypialnia zakonna) najprawdopodobniej w skrzydle północnym. Przyziemie wykorzystywane było na kuchnię, piekarnię, spiżarnie, komory, magazyny i pomieszczenia gospodarcze. Na podzamczu funkcjonowały: browar, słodownia, kuźnia, stajnie, spichlerze, wozownie, a także był niewielki sad owocowy. Na teren podzamcza można było się dostać przez dwie nie istniejące już bramy -północną (od strony Dybowa) i południową (od strony portu i miasta). W czasach polskich zamek stał się siedzibą starostów, w tym najsłynniejszego z nich - Jana Sobieskiego. W XIX wieku wielokrotnie go przebudowywano. Z niewyjaśnionych przyczyn w 1921 roku zamek spłonął. Pożar strawił dachy i trzy skrzydła. Od tego czasu twierdza pozostawała w stanie zabezpieczonej ruiny. Podczas drugiej wojny światowej urządzono w niej  obóz przejściowy. W 1969 roku rozpoczęto prace remontowe korony murów, wykonano stropy poddasza i ułożono dach. Znaczące prace remontowe wykonano w latach dziewięćdziesiątych XX w. Pozwoliły one na rozpoczęcie działalności kulturalnej, rzemieślniczej i odtwórstwo historyczne. Od 1992 roku zamek jest miejscem regularnie odbywających się tu spektakli, inscenizacji i turniejów historycznych. Posiadane zaplecze techniczne pozwala też na całoroczną obsługę konferencji, zjazdów, sympozjów naukowych i bankietów, zaś dla grup młodzieżowych organizację jedno i kilkudniowych pobytów z „żywymi lekcjami historii”, ogniskiem i wizytą „Ducha Zamku Gniewskiego”. Warto zaznaczyć, że Zamek został wpisany na listę najlepszych krajowych produktów turystycznych rekomendowanych przez Polską Organizacją Turystyczną.

Najwięcej atrakcji zamek zapewnia w sezonie turystycznym, tj. od 24 czerwca do 31 sierpnia. Codzienne (oprócz poniedziałków) „Podróże w Przeszłość” zapewniają:
A mury wciąż strzegą tajemnic...

O uroku miejsc takich jak Gniew, świadczą nie tylko wspaniałe budowle, ale i te skromniejsze, na których czas odcisnął swe piętno. Historia murów obronnych sięga aktu lokacyjnego z 1287r., na mocy którego Zakon Krzyżacki zobowiązał się do wybudowania murów miejskich. Budowę rozpoczęto około połowy XV wieku. Pierścień murów miał formę nieregularną narzuconą ukształtowaniem terenu. Pierwotnie zamykały go blanki, wzdłuż których przebiegał od strony miasta drewniany ganek. W ciągu murów znajdowały się trzy bramy zewnętrzne (Gdańska, Malborska i Wodna) oraz jedna wewnętrzna (Zamkowa), a także masywne, prostokątne baszty. W XIX wieku ubożsi mieszkańcy dobudowali niewielkie domki malowniczo przytulające się do murów obronnych. Przebiegają one wzdłuż ulic Górny i Dolny Podmur. To właśnie tam zachowały się w największych partiach mury obronne, niegdyś ściśle opasujące miasto.Szczególnie okazale prezentują się one od zewnętrznej strony miasta. Inny ciąg murów z trzema basztami prostokątnymi i jedną okrągłą biegnie od ul. 27 Stycznia do ul. Piłsudskiego. Te zachowane przez wieki budowle wyznaczają granice największych architektonicznych skarbów Gniewu.


Geografia
1. Wody płynące i stojące

Wisła, nazywana przyrodniczą perłą Europy Środkowej, stanowi całą wschodnią granicę gminy Gniew. To ostatnia duża rzeka w tej części Europy, którą uznać można za naturalną. Cały obszar doliny Wisły w granicach gminy, znajduje się na liście krajowej Specjalnych Obszarów Ochrony oraz w europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000.

Wierzyca, to lewy dopływ dolnej Wisły. Długość rzeki wynosi ok. 130 km, a powierzchnia dorzecza ok. 1600 km². Ma źródła na Pojezierzu Kaszubskim, na południowy wschód od Wieżycy. Płynie w kierunku południowo-wschodnim, miejscami przebieg meandrowaty. Stanowi szlak kajakowy. W jej biegu są liczne elektrownie wodne. Uchodzi do Wisły w okolicach miasta Gniew.

Jeziora:
  • Jezioro w Pieniążkowie
  • Jezioro w Półwsi
  • Jezioro w Rakowcu
  • Jezioro w Tymawie
  • Jezioro w Jeleniu
2. Lasy - zasoby

Powierzchnia lasów w gminie Gniew wynosi ogółem 3837 ha, co stanowi 19,6% ogólnej powierzchni omawianej jednostki administracyjnej (dane UMiG Gniew). Jest to najwyższa wartość wśród gmin powiatu tczewskiego, ale pomimo tego faktu lesistość omawianej jednostki jest znacznie niższa niż lesistość całego województwa pomorskiego (35,8 %), a nawet całego kraju (28,8 %).
Zdecydowana większość lasów zlokalizowana jest poza granicami miasta Gniew – na obszarze miasta znajduje się zaledwie 60 ha lasów. W ogólnej powierzchni obszarów leśnych 373 ha zajmują lasy gospodarcze.
W składzie gatunkowym drzewostanu dominuje sosna i dąb, które stanowią po 30% nasadzeń. Ponadto w lasach gminy występują buki (10%), modrzewie (10%) oraz świerki (5%). Pozostałe 15% drzewostanu to inne gatunki liściaste niż wymienione powyżej. W strukturze wiekowej największy udział mają nasadzenia w wieku 0-40 lat (30%). 20% drzewostanu znajduje się w wieku 40-80 lat i tyleż samo w wieku powyżej 80 lat.
WSPÓŁRZĘDNE GPS
53.83389113837563 °N   18.820266723632812 °E

Warto Wiedzieć
ok. 600r. - powstanie pierwszych grodów przy ujściu Wierzycy do Wisły
XIw. - ziemia gniewska zostaje włączona do Królestwa Polskiego
1282r. - Krzyżacy obejmują panowanie nad Gniewem
1283r. - rozpoczęcie budowy zamku
1297r. - Gniew otrzymuje prawa miejskie
XIVw. - szybki rozwój gospodarczy Gniewu, powstaje m.in. wiele kamienic, ratusz, kościół św. Mikołaja
1466r. - powrót ziemi gniewskiej do Polski
1667r. - starostą gniewskim zostaje Jan Sobieski (król Polski od 1674r.)
1772r. - w wyniku pierwszego rozbioru Polski ziemia gniewska zostaje włączona do Prus
1774r. - początek przebudowy zamku na spichlerze
1920r. - na mocy traktatu wersalskiego ziemia gniewska wraca do Polski
1921r. – zniszczenie, na skutek pożaru, znacznej części zamku
1939r. - wybuch II wojny światowej, na zamku w Gniewie powstaje więzienie dla ludności polskiej z Pomorza
1945r. - w wyniku dwóch bitew pod Gniewem wojska hitlerowskie opuszczają Gniew
1969r. - początek prac związanych z odbudową zamku

Ważniejsze wydarzenia historyczne

ok. 1230r. - w Tymawie przebywali rycerze z Calatrawy w Hiszpanii
1455r. - rokowania polsko-krzyżackie w Pieniążkowie
1626r. - bitwa polsko-szwedzka pod Gniewem – od 2002r. co roku w Gniewie odbywa się impreza historyczno-batalistyczna “Vivat Vasa” - inscenizacja bitwy dwóch Wazów (króla polskiego Zygmunta II Wazy i króla Szwecji Gustawa II Adolfa)
06.1677r. - król Jan III Sobieski obchodził imieniny na zamku w Gniewie
1668r. - Jan Sobieski wydaje list nadający przywilej dla kapeli farnej w Gniewie
1807r. - w szpitalu wojskowym przebywał gen. Jan Henryk Dąbrowski
1862r. - Juliusz Kraziewicz założył w Piasecznie pierwsze w Polsce Towarzystwo Włościańskie (Kółko Rolnicze)
1920r. - z wizytą w Gniewie u starosty Franciszka Czarneckiego przebywał Jan Kasprowicz
1968r. - Kardynał Karol Wojtyła dokonał koronacji figury Matki Bożej Piaseckiej Królowej Pomorza w Piasecznie
Informacje Dodatkowe
Historia ziemi gniewskiej

W 1282r. Krzyżacy przejęli ziemię gniewską, która była ich pierwszą posiadłością po lewej stronie Wisły i ważnym punktem oparcia w dalszym rozszerzaniu wpływów. Zakonnicy rozpoczęli budowę okazałego Zamku i warownej osady, której w 1297 roku nadali prawa miejskie chełmińskie. W czasach polskich Zamek stał się siedzibą starostów, w tym najsłynniejszego z nich Jana III Sobieskiego.

W wyniku I rozbioru Polski w roku 1772 Gniew wraz z Pomorzem Gdańskim został wcielony do Prus. Na mocy decyzji w czasie konferencji w Wersalu Pomorze przyznano Polsce. Niezwykle ciekawym epizodem w dziejach Gniewu było utworzenie w 1918 roku tzw. Republiki Gniewskiej, która tym samym stała się najmniejszym miastem – państwem w Polsce.

Tragiczny okres w dziejach miasta stanowiła II wojna światowa, jednak po wyparciu Niemców przystąpiono do odbudowy i organizacji życia miasta. Gniew na trwałe wpisał się w dzieje Pomorza Gdańskiego i Polski. Przechodził okresy rozwoju, ale i nie omijały go wojny, klęski i wypadki gospodarcze. Z jego dziejami związało się wiele znanych postaci królów, książąt, hetmanów, wojewodów oraz patriotów i działaczy narodowych.
Gospodarka
Współcześnie w Gniewie i okolicach działa ok. 700 firm, z czego kilka ma kapitał zagraniczny, m.in. Rolls-Royce Marine Poland Sp. z o.o. (dawniej Zakłady Mechanizmów Okrętowych "Fama") oraz Saint-Gobain Construction Products Polska WEBER Zakład Produkcyjny Gniew (fabryka keramzytu).

© 2010-2011 SlonecznaPolska.pl
Słoneczna Polska
STRONA GŁÓWNA | KONTAKT | STRONY I REKLAMA NA PORTALU | ZALOGUJ DO USŁUG | REGULAMIN | . |

SlonecznaPolska.pl to Portal Turystyczny, w którym bardzo szybko odnajdziecie Państwo noclegi (hotele, pensjonaty, agoturystyka, apartamenty, pokoje gościnne, domki, ośrodki wypoczynkowe, wille, kwatery prywatne) oraz oferty aktywnego wypoczynku w każdym regionie Polski.
Jeżeli chcą Państwo aby Państwa obiekt noclegowy został zauważony - skorzystajcie z naszego serwisu.